“Pijlinktvis” Vis van de maand april

“Pijlinktvis” Vis van de maand april

Waar leeft hij, wat zijn de eigenschappen van deze ‘vis’ en hoe en door wie wordt hij gevangen? En natuurlijk: hoe maak je ‘m het allerlekkerst klaar? Kortom, een video om van te watertanden!

 

Gastronomie
In diverse keukens, van de Japanse tot de Italiaanse, is de pijlinktvis een bekende lekkernij. Op veel vismarkten en in restaurants staan ze bekend onder de naam calamari, het Italiaanse woord voor deze dieren.

Gegrild, in reepjes gesneden, en overgoten met olijfolie, limoensap en koriander. Heerlijk fris, vlezig, en allerminst taai. Want dat is bij inktvis helaas vaak het geval: zo taai als een setje winterbanden.

Twee tips

  • om de inktvis mals op tafel te krijgen: gebruik verse waar en hanteer een korte bereidingstijd.

Inktvis klinkt als een exotisch product dat je eet tijdens zonovergoten vakanties in mediterrane oorden, maar ook in koudere wateren krioelt het van de acht- en tienarmigen. In de Noordzee voeren twee soorten de boventoon: de zeekat en de pijlinktvis.

Gevulde inktvis is er in veel varianten: in dit geval wordt het inktvislijf gevuld met een mengsel van mosselen, garnalen en kruiden.

  • Neem vier schoongemaakte pijlinktvissen met een lengte van zo’n 15 centimeter (ook wel tubes genoemd).
  • Neem voor de vulling: 150 gram gekookte mosselen,
    150 gram gekookte garnalen,
    1 ei,
    geraspte schil van 1/4 citroen,
    1/2 rode peper,
    10 takjes platte peterselie,
    1 teen knoflook,
    paneermeel of broodkruim,
    zout en zwarte peper.
  • Hak alle ingrediënten voor de vulling vrij grof en meng tot een smeuïge massa.
  • Vul er de inktvissen mee, duw de lucht eruit, en bind ze dicht met keukentouw.
  • Verhit olijfolie in een brede platte pan en bak de intkvispakketjes op hoog vuur kort aan aan alle kanten.
  • Giet er 5 deciliter witte wijn bij, breng tegen de kook aan en laat ongeveer 40 minuten zachtjes stoven.

Houd de inktvisjes warm, kook het vocht op hoog vuur in en giet dit voor het serveren over de inktvis.
Een gerecht om met tien armen te omhelzen.

Op waarde geschat

De pijlinktvissen uit de Noordzee vinden hier niet zo gretig aftrek. Ze gaan, zoals vaak met lekker spul van eigen zeebodem, naar plaatsen waar ze wel op waarde worden geschat. Spanje bijvoorbeeld, waar wij ze weer eten als lokale specialiteit.

Maar er belandt de laatste jaren wat meer inktvis in Nederlandse viswinkels en op markten. En anders zijn er altijd de diepgevroren pijlinktvissen die meestal worden geïmporteerd en schoongemaakt verpakt.

Eenmaal ingevroren is het lastig ze nog zo mals te serveren als verse, maar voor het volgende recept is het geen bezwaar. Daarin wordt de inktvis namelijk vrij lang gestoofd, zodat het vlees weer zachter wordt.

Het kan dus zeker met verse exemplaren: vraag dan de visboer ze schoon te maken, of zoek op YouTube op hoe je de tentakels, ingewanden en harde delen verwijdert.

 

Kenmerken
Zoals alle koppotigen hebben pijlinktvissen een kop, zijn ze symmetrisch en bevinden hun ledematen zich in een kring rond hun bek. De pijlinktvis heeft in tegenstelling tot de octopus tien ledematen, waarvan acht armen en twee langere voedingstentakels. Ook beschikken ze over het vermogen om inkt uit te scheiden als ze bedreigd worden. Als inwendig skelet is er één enkele vlakke chitineuze plaat, die binnen de zachte weefselstructuur is ingebed. Ze hebben een gespecialiseerde voet, die tot sifon is omgebouwd en die hen toelaat te bewegen door water onder druk te verplaatsen.

Pijlinktvissen danken hun naam aan hun uiterlijk. Aan hun achterlijf hebben ze twee zijwaarts gerichte vinnen, waardoor ze in een ‘pijlvorm’ hebben. De pijlinktvis heeft twee kieuwen en een uitgebreid gesloten vaatstelsel dat uit een systemisch hart en twee kieuwharten bestaat.

De pijlinktvis beweegt zich voort met gebruik van de twee zijvinnen en de trechter. De inktvis blaast water naar buiten via de trechter waardoor hij zichzelf in feite ‘wegschiet’.

De meeste pijlinktvissen worden niet groter dan 60 cm, maar de reuzeninktvis kan naar verluidt tot 20 m groot worden. Hiermee is dit het grootste ongewervelde dier ter wereld. In 2007 is echter ontdekt dat de kolossale inktvis nog groter wordt. Traditioneel wordt de reuzenpijlinktvis afgebeeld als een levensgevaarlijk monster maar dit beeld is achterhaald.

Voortplanting
Wanneer ze in het voorjaar hun eitjes gaan leggen, trekken ze naar het Noorden. De eitjes hangen als het ware samen als ‘snoeren’ aan de ouders en spoelen weleens aan op het strand.

Leefwijze
Pijlinktvissen zijn jachtdieren en hebben een unieke jachtmethode. Tijdens het jagen lokaliseert een pijlinktvis zijn prooi met zijn ogen. Ze boren zich door een school vissen heen en met een snelle beweging grijpen ze hun prooi. Na zonsondergang, of als er om een andere reden te weinig licht is, lichten de pijlinktvissen zelf op. Zeer bijzonder is dat ze over een bepaald soort ‘filter’ beschikken die het hen mogelijk maakt kleuren te gebruiken en te herkennen tijdens het onderling communiceren.

Pijlinktvissen zijn uitsluitend vleesetend. Ze voeden zich met andere ongewervelden en met vissen. De pijlinktvis heeft gewoonlijk twee verlengde tentakels, die vooral gebruikt worden voor de vangst van voedsel.

Verspreiding en leefgebied
In de Noordzee komen drie soorten vrij algemeen voor; de Gewone pijlinktvis (Loligo vulgaris), de Noordse pijlinktvis (Loligo forbesii) en de Dwerg-pijlinktvis (Alloteuthis subulata). Ze komen ook voor in de Grote Oceaan.

Top